[vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]

روش آزمایش دانه ‌بندی سنگدانه‌های بتن

برای آزمایش آزمون دانه بندی سنگدانه های ریز و درشت بتن استاندارد ملی ایران INSO 4977 (تجدیدنظر دوم ۱۴۰۱) بر مبنای ASTM C136:2019 تدوین شده است و روشی برای تعیین توزیع اندازه ذرات سنگدانه‌های ریز (مانند ماسه) و درشت (مانند شن) با استفاده از الک‌کردن ارائه می‌دهد. این استاندارد در صنعت ساختمانی، بتن و راه‌سازی برای کنترل کیفیت مصالح سنگی کاربرد دارد.

اهداف و دامنه کاربرد دانه بندی سنگدانه های بتن

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_single_image image=”7804″ img_size=”large” alignment=”center” style=”vc_box_rounded” onclick=”link_image” css=”” image_hovers=”false”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]

– هدف: تعیین توزیع اندازه دانه‌ها در سنگدانه‌ها .

دامنه:

– سنگدانه‌های ریزFine Aggregate  (ذرات کوچک‌تر از ۴.۷۵ میلی‌متر).

– سنگدانه‌های درشت Coarse Aggregate  (ذرات بزرگ‌تر از ۴.۷۵ میلی‌متر).

– مخلوط سنگدانه‌های ریز و درشت.

کاربردها:

– کنترل کیفیت مصالح سنگی در پروژه‌های عمرانی.

– انطباق با الزامات استانداردهای بتن و روسازی.

 اصول آزمون:

نمونه خشک شده سنگدانه با جرم مشخص، از مجموعه‌ای از الک‌ها با اندازه‌های مختلف (از بزرگ به کوچک) عبور داده می‌شود. سپس جرم مواد باقی‌مانده روی هر الک اندازه‌گیری و درصد دانه‌بندی محاسبه می‌شود.

 وسایل مورد نیاز برای دانه بندی سنگدانه های بتن: 

1. الک‌های استاندارد (مطابق ASTM E11):

الک برای سنگدانه های درشت: ۲/۱ ۱،۱، ۴/۳ ، ۲/۱، ۸/۳، ۴، ۸، Pan

الک برای سنگدانه های ریز: ۸/۳ ، ۴، ۸، ۱۶، ۳۰، ۵۰، ۱۰۰ ، ۲۰۰ ، Pan

2. ترازوی دقیق (دقت ۰.۱ گرم برای مصالح ریز و ۰.۵ گرم برای مصالح درشتدانه).
3. لرزاننده مکانیکی (برای الک‌کردن یکنواخت سنگدانه ها).
4. آون (دمای ۱۱۰±۵ درجه سانتی‌گراد برای خشک‌کردن نمونه).
5. دستگاه کاهش نمونه(دستگاه مقسم) (مطابق ASTM C702).

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_single_image image=”7805″ img_size=”large” alignment=”center” style=”vc_box_rounded” onclick=”link_image” css=”” image_hovers=”false”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]

 نمونه‌برداری و آماده‌سازی سنگدانه های بتن :

نمونه‌برداری: طبق استاندارد ASTM D75 انجام می‌شود.

جرم نمونه:

– سنگدانه ریز: حداقل ۵۰۰ گرم.

– سنگدانه درشت: مطابق جدول پایین (بر اساس بزرگ‌ترین اندازه اسمی ذرات).

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_single_image image=”7806″ img_size=”large” alignment=”center” style=”vc_box_rounded” onclick=”link_image” css=”” image_hovers=”false”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]خشک‌کردن سنگدانه ها: نمونه تا رسیدن به جرم ثابت در آون با دمای ۱۱۰ درجه سانتی گراد خشک می‌شود.

روش اجرای آزمون: 

1. الک‌کردن:

– الک‌ها به ترتیب اندازه (از بزرگ به کوچک) چیده می‌شوند.

– نمونه روی بالاترین الک ریخته و به مدت ۱۰ دقیقه با لرزاننده مکانیکی الک می‌شود.

– معیار کفایت الک‌کردن: اگر پس از ۱ دقیقه الک‌کردن اضافی، کمتر از ۱% جرم مواد روی هر الک عبور کند.

2. جلوگیری از بارگیری بیش از حد الک:

– استفاده از الک با قطر بزرگ‌تر.

– تقسیم نمونه به بخش‌های کوچک‌تر.

3. توزین: جرم مواد باقی‌مانده روی هر الک با دقت ۰.۱% جرم کل نمونه اندازه‌گیری می‌شود.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_single_image image=”7808″ img_size=”large” alignment=”center” style=”vc_box_rounded” onclick=”link_image” css=”” image_hovers=”false”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]

محاسبات آزمایش دانه بندی: 

– درصد عبوری از هر الک:

که در آن (Cj) درصد باقی‌مانده روی الک (j) است.

– ضریب نرمی سنگدانه: برای مصالح ریز، از جمع درصدهای تجمعی مانده تا روی الک ۱۰۰ تقسیم بر ۱۰۰ محاسبه می‌شود.

گزارش آزمون دانه بندی: 

– درصد مواد عبوری یا باقی‌مانده روی هر الک.

– ضریب نرمی (در صورت نیاز).

– ارجاع به استاندارد INSO 4977.

دقت و خطا

دقت:

– برای سنگدانه درشت: انحراف استاندارد ۰.۳۱ تا ۱.۴۱ درصد.

– برای سنگدانه ریز: انحراف استاندارد ۰.۳۱ تا ۰.۷۳ درصد.

خطا: به دلیل عدم وجود ماده مرجع، خطای روش بیان نشده است.

ملاحظات ایمنی:

• استفاده از دستکش و ماسک در هنگام کار با نمونه‌های خشک
• بررسی سلامت الک‌ها قبل از آزمایش
• دقت در هنگام تمیز کردن الک ها

جمع‌بندی:

این استاندارد روشی دقیق برای تعیین دانه‌بندی سنگدانه‌های بتن ارائه می‌دهد و در پروژه‌های عمرانی برای اطمینان از کیفیت مصالح سنگی استفاده می‌شود.

جهت مطالعه سایر روشهای آزمون مصالح سنگی و بتن به صفحه آزمایشات بتن مرکز تحقیقات بتن (متب) مراجعه نمایید.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_single_image image=”7809″ img_size=”large” alignment=”center” style=”vc_box_rounded” onclick=”link_image” css=”” image_hovers=”false”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text css=””]علاقمندان به یادگیری آزمایش دانه بندی سنگدانه های بتن و طرح اختلاط بتن می توانند جهت کسب اطلاع در خصوص دوره های آموزشی مرکز تحقیقات بتن و ثبت نام با واحد آموزش مرکز با شماره های زیر تماس بگیرند و یا به لینک دوره های بتن در وب سایت مراجعه کنند.

شماره تماس: ۸۸۶۶۴۱۵۱ – ۸۸۶۶۴۱۵۲

تهیه کننده محتوا:

واحد آزمایشگاه بتن مرکز تحیقیقات بتن (متب)

مهندس محمدابراهیم فتح آبادی

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]